Joodse Genealogie
Wil je je Joodse voorouders terugvinden in onze bronnen? Dan loopt je onderzoek tot 1811 gelijk aan dat voor iedere andere Amsterdammer. Je maakt daarvoor gebruik van onze handleiding Personenonderzoek - de basis.
Om onderzoek in de periode voor 1811 te kunnen doen moet je rekening houden met de twee historische takken binnen het Jodendom: de Asjkenaziem (de Hoogduits-Joodse tak) en de Sefardiem (de Portugees-Joodse tak). Hieronder vind je per groep de bronnen die je kunt gebruiken voor je onderzoek.
Asjkenaziem (voor 1811)
Aanvullend op het onderzoek in onze bronnen tot 1811 kun je gebruik maken van de samengestelde gegevens via de website DutchJewry. Deze geven informatie tot ca. 1840.
Voor Amsterdam zijn de familienamen doorzoekbaar gemaakt. De achternaam is te vinden door de juiste letter in het alfabet aan te klikken. Er is ook een alfabetische index beschikbaar. Een eigenaardigheid is dat namen met tussenvoegsel, zoals van en den e.d., op die letter gezocht moeten worden. De Vries vind je dus onder de D, en niet onder de V. Maak gebruik van de achternaam zoals die in 1811, met de invoering van de Burgerlijke Stand, is aangenomen. De naamsaannemingsregisters vind je in het archief van de Burgerlijke Stand.
In de registraties op Dutchjewry vind je informatie die verwijst naar onze bronnen. Bijvoorbeeld:
Tnaim acharonim in act 5546/6 De tnaim acharonim zijn de laatste voorwaarden voor het huwelijk. Deze worden getekend op dezelfde dag als de afsluiting van het Joodse huwelijkscontract, de ketuba. Je vindt de tnaim acharonim tot 1814 hier, en vanaf 1814 hier. De joodse jaartelling is gebruikt. Het nummer achter het jaar, 6 in het voorbeeld, is het volgnummer van de akten. Let op: de akten zijn in het Hebreeuws geschreven. De registratie is niet compleet; voor 1814 ontbreken veel ketubot.
Poorlist 1809 Amsterdam: on the list under nr. 11.24: Sal.Jacob = Shlomo ben Jacob Muskewitter, 50 ys.old, married, diamond De verwijzing naar de Poorlist is een verwijzing naar een lijst van gealimenteerde Hoogduitse joodse armen. In de lijst vind je transcripties van de Joodse namen en hun burgerlijke namen
Married 1785 Amsterdam, dtb 755/253; witn.groom: f.Jacob Salomon; witn.bride: f.Joseph Cohen. Dit is een verwijzing naar de ondertrouwakten. De ondertrouwakte is te vinden door te bladeren in het betreffende bestanddeel, of door te zoeken op de datum en/of naam van de bruidegom.
Ben je specifiek op zoek naar registraties van geboorten? Deze vind je vanaf 1811 in de Burgerlijke Stand. De geboorte- en besnijdenisregisters van voor die tijd, en met enige overlap nadien, vind je hier (ca. 1711-1859, niet compleet). Ook deze registers zijn in het Hebreeuws geschreven. Er is een uitleg beschikbaar over deze bron.
Er is een papieren index gemaakt op de weinige overgebleven ketubot van voor 1814. Deze is beschikbaar in het Informatiecentrum, onder de titel Huwelijken Hoogduitse Joden. De gegevens in deze rode band verwijzen naar de registers in dit archief. In de index vind je een verwijzing naar de datum en het aktenummer. Houd er rekening mee dat de Joodse jaartelling wordt gebruikt, terwijl de beschrijving de reguliere jaartelling aanhoudt.
Begraven voor Muiderberg en Zeeburg (tot 1811) vind je ook in het archief van de Burgerlijke Stand tot 1811. Ook zijn er verloven tot begraven voor de periode 1834-1935. Er is een index beschikbaar op de aanvragen voor het plaatsen van een grafzerk op de begraafplaatsen Zeeburg, Muiderberg, Overveen en Diemen voor de periode 1835-1934. Meer informatie en de index vind je in dit artikel. De index is een bewerking van deze boeken.
Relevante archieven
Naast bovenstaande bronnen, en de archieven waar zij bij horen, zijn er nog een aantal archieven interessant om door te nemen waar het de Hoogduitse gemeente aangaat. Hieronder een aantal suggesties:
Sefardiem (voor 1811)
Voor onderzoek naar de Portugees Joodse gemeenschap maak je eveneens gebruik van DutchJewry. Bijvoorbeeld voor een overzicht van de Portugese huwelijken over de periode 1664-1929, gebaseerd op dit stuk uit onze collectie.
In het Informatiecentrum is een overzicht te raadplegen met de achternamen van de bruid en bruidegom, met daarbij de datum volgens de Joodse jaartelling. Deze lijst is niet digitaal beschikbaar.
Relevante archieven
Deze archieven zijn interessant om door te nemen bij onderzoek naar de Portugees Joodse gemeenschap:
Archief 334.A Archief van de Portugees-Israëlietische Gemeente: aanvulling (ongeïnventariseerd)
Archief van de Familie Lopes Suasso en de Familie Teixeira d' Andrade
Archief 15005 Collectie Meijer
Regesten van notariële akten betreffende Portugese Joden, geordend op trefwoord. (1591 - 1639)
Chronologisch geordende regesten betreffende Portugese Joden (1590-1639)